W 2000 roku energię geotermalną do produkcji energii elektrycznej wykorzystano w 23 krajach. Zainstalowana moc w elektrowniach geotermalnych osiągnęła wartość około 8000 MW, przy rocznym zużyciu energii blisko 50000 GWh. Najbardziej spektakularnym przykładem wykorzystania gorących wód jest Islandia, gdzie energia geotermalna zaspakaja 86% potrzeb kraju w zakresie ciepłownictwa.

W krajach rozwiniętych, zużywających duże ilości energii elektrycznej, moc uzyskana z elektrowni geotermalnych jest w ogólnym bilansie wartością z reguły marginalną. Elektrownie te spełniają rolę lokalnego źródła uzupełniającego. W odmiennej sytuacji znajdują się kraje rozwijające z południowej i środkowej Ameryki, z Azji i Afryki. Kraje te z ludnością sięgającą 70% populacji światowej zużywają około 25% energii elektrycznej wyprodukowanej na świecie, z czego na cele komunalno-bytowe zaledwie około 14%. Z drugiej strony w większości tych krajów istnieją zasoby wysokotemperaturowych wód i par geotermalnych umożliwiających uzyskanie taniej energii. W niektórych z tych krajów już dzisiaj energia geotermalna odgrywa ważną rolę w bilansie pierwotnych nośników energii, a udział energii elektrycznej uzyskanej z energii geotermalnej stanowi znaczącą pozycję.

Bezpośrednie wykorzystanie energii z wód geotermalnych o niskich i średnich temperaturach od wartości kilkudziesięciu do ponad 100°C obejmuje bardzo szeroki zakres zastosowań praktycznych. Jednakże na możliwość wykorzystania energii wód geotermalnych zasadniczy wpływ oprócz temperatury ma również stopień ich mineralizacji, ponieważ wody geotermalne zawierają rozpuszczone substancje mineralne, których skład ilościowy zależy głównie od głębokości zalegania, temperatury oraz warunków geologiczno-strukturalnych zbiornika geotermalnego.

Strukturę wykorzystania zasobów energii geotermalnej na świecie przestawia poniższy rysunek. Ogólna moc instalacji geotermalnych w 58 krajach świata wykorzystujących bezpośrednio energię gorących wód osiąga wielkość ponad 15000 MW.

Rys. 1. Struktura wykorzystania zasobów geotermalnych na świecie.

Zużycie energii geotermalnej na świecie zarówno do produkcji energii elektrycznej, jak i dla celów ciepłowniczych i innych zastosowań jest w dalszym ciągu marginalne. Całkowity potencjał geotermalny Ziemi jest ogromny i wynosi około 8x1012 EJ, a jeden EJ to równowartość 27,3 mld m3 gazu.

Zdecydowana większość zasobów wód geotermalnych posiada temperatury nieprzekraczające 100°C, co jednoznacznie określa możliwości ich wykorzystania. Zdarza się jednak, że lokalne potrzeby cieplne odbiorców oraz względy natury technicznej i ekonomicznej preferują celowe pozyskiwanie wód geotermalnych o temperaturach niższych, od możliwych technicznie do uzyskania. Taki wariant pozyskania energii geotermalnej praktykowany jest w przypadku mniejszych potrzeb odbiorców ciepła, niż możliwości produkcyjne ujęcia geotermalnego oraz braku perspektyw zagospodarowania nadwyżek produkowanego ciepła geotermalnego.

Rozwiązanie takie pozwala znacznie zwiększyć efektywność procesu pozyskiwania energii geotermalnej oraz obniża nakłady inwestycyjne na budowę ujęcia geotermalnego, ponieważ odpada konieczność prowadzenia głębokich a zarazem kosztownych wierceń. W efekcie uzyskuje się znacznie niższe koszty jednostkowe produkcji energii cieplnej. Warto tutaj zwrócić uwagę, że z punktu widzenia energetyki cieplnej, alternatywne są tylko złoża wód geotermalnych, które zapewniają niższe koszty produkcji ciepła użytkowego, od kosztów ciepła wytwarzanego metodami konwencjonalnymi. Szacuje się, że w przyszłości, gdy będziemy dysponowali odpowiednimi, tanimi technologiami, które pozwolą wykorzystać zasoby geotermalne w przypowierzchniowych warstwach skorupy ziemskiej, to będzie realne uzyskanie energii stanowiącej równowartość ponad 106 MW energii elektrycznej. Zasoby energii cieplnej pochodzenia geotermalnego teoretycznie możliwe do wykorzystania do celów ciepłowniczych są ogromne i szacowane na około 3x106 EJ, co przekracza ponad 9000 razy wielkość rocznej konsumpcji energii na świecie.