Polska ma jeden z największych
systemów ciepłownictwa sieciowego w Unii Europejskiej. Z ciepła z sieci
korzysta ok. 52,2 proc. gospodarstw domowych, co jest jednym z
najwyższych odsetków w UE. Jednocześnie sektor stoi przed koniecznością
modernizacji infrastruktury i ograniczenia emisji, aby dostosować się do
nowych wymogów klimatycznych i technologicznych. Będzie to proces
wielopoziomowy, wymagający dużych nakładów inwestycyjnych, ale
niezbędny, aby długoterminowo utrzymać konkurencyjność gospodarki.
Transformacja
sektora będzie wymagała znaczących inwestycji. Według danych Polskiego
Towarzystwa Energetyki Cieplnej, przytaczanych przez autorów raportu
modernizacja systemów ciepłowniczych w Polsce może wymagać ok. 460 mld
zł nakładów do 2050 roku.
Raport Polityki Insight identyfikuje dziewięć kluczowych wniosków dotyczących transformacji ciepłownictwa systemowego w Polsce.
Po
pierwsze, transformacja sektora będzie opierać się na różnorodnym
miksie technologii, a nie na jednym rozwiązaniu. W przyszłych systemach
ciepłowniczych coraz większą rolę będzie odgrywać elektryfikacja, czyli
wykorzystanie energii elektrycznej – w tym z OZE – do wytwarzania
ciepła, m.in. w wielkoskalowych pompach ciepła i kotłach elektrodowych.
Uzupełniająco rozwijane będą także inne niskoemisyjne źródła, takie jak
geotermia czy odzysk ciepła z przemysłu.
Drugim
wnioskiem jest znaczenie paliw przejściowych, które umożliwiają
stopniowe ograniczanie emisji przy jednoczesnym utrzymaniu stabilności
systemu energetycznego.
Trzecim
elementem transformacji będzie rozwój efektywnych systemów
ciepłowniczych, które pozwalają zwiększyć efektywność energetyczną i
ograniczyć emisje przy zachowaniu bezpieczeństwa dostaw ciepła.
Kolejne
wnioski raportu dotyczą m.in. konieczności zmian regulacyjnych oraz
modelu rynku ciepła, który powinien w większym stopniu premiować
efektywność i inwestycje w nowoczesne technologie. Autorzy raportu
wskazują także na potrzebę uproszczenia procedur inwestycyjnych oraz
zwiększenia dostępności finansowania dla projektów modernizacyjnych.
Autorzy
raportu podkreślają również rosnące znaczenie integracji systemów
ciepłowniczych z odnawialnymi źródłami energii oraz technologii
pozwalających na bardziej elastyczne zarządzanie systemem energetycznym w
miastach.
Istotnym elementem
transformacji będzie także poprawa efektywności energetycznej budynków,
która może znacząco zmniejszyć zapotrzebowanie na ciepło i ograniczyć
koszty modernizacji systemów ciepłowniczych.
Transformacja
ciepłownictwa w Polsce będzie jednym z największych wyzwań
modernizacyjnych w sektorze energetycznym w najbliższych dekadach.
Wymaga ona jednocześnie zmian technologicznych, regulacyjnych i
finansowych, a także stabilnych warunków inwestycyjnych, które pozwolą
przedsiębiorstwom ciepłowniczym planować modernizację systemów w długim
horyzoncie – mówi dr Dominik Brodacki, autor raportu, szef działu energetycznego Polityki Insight.
Transformacja
ciepłownictwa w Polsce już się rozpoczęła, ale jej tempo wciąż jest
niewystarczające wobec skali wyzwań klimatycznych i inwestycyjnych.
Raport
Polityki Insight pokazuje, że sektor potrzebuje stabilnych i
przewidywalnych warunków regulacyjnych, które pozwolą przedsiębiorstwom
ciepłowniczym szybciej modernizować systemy i inwestować w technologie
niskoemisyjne – mówi Piotr Górnik, prezes Fortum Power and Heat Polska.
Raport
podkreśla, że transformacja ciepłownictwa będzie procesem rozłożonym na
wiele lat i wymagającym współpracy sektora publicznego, przedsiębiorstw
energetycznych oraz instytucji finansowych.
Technologie
potrzebne do transformacji ciepłownictwa są już dostępne – od pomp
ciepła i geotermii po odzysk ciepła czy elektryfikację systemów.
Kluczowe jest jednak stworzenie modelu rynku, który będzie premiował
efektywność i inwestycje w nowoczesną infrastrukturę, a jednocześnie
pozwoli utrzymać akceptowalne koszty ciepła dla odbiorców – dodaje Piotr Górnik.
Raport „Przez
gaz do OZE. Dekarbonizacja ciepłownictwa systemowego w Polsce” został
przygotowany przez Politykę Insight. Fortum jest partnerem opracowania.
Raport do pobrania w tym miejscu
cire.pl